Wat doe je als medisch vrijwilliger in het buitenland?
Medisch vrijwilligerswerk klinkt misschien heel duidelijk: je gaat naar het buitenland en helpt mee in de gezondheidszorg. Maar wat doe je daar vervolgens precies?
Dat verschilt per project, bestemming en natuurlijk ook per persoon. Iemand met een medische opleiding en jaren werkervaring heeft andere mogelijkheden dan iemand die net aan een zorgopleiding begint of nog helemaal geen medische achtergrond heeft. Ook het aantal patiënten en de drukte in een ziekenhuis kunnen per dag verschillen. Je kunt daarom vooraf nooit precies voorspellen hoe iedere werkdag eruitziet.
Wat we wél kunnen vertellen, is welke werkzaamheden je tijdens medisch vrijwilligerswerk kunt tegenkomen.
Meelopen met lokale zorgprofessionals
Een belangrijk onderdeel van medisch vrijwilligerswerk is het meelopen met lokale artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals. Je krijgt de kans om te zien hoe zij hun werk uitvoeren en hoe de gezondheidszorg in het land is georganiseerd.
Je kunt bijvoorbeeld meekijken tijdens een spreekuur, op een afdeling aanwezig zijn of observeren hoe patiënten worden onderzocht en behandeld. Dat is niet alleen interessant vanwege de medische kennis. Je ziet ook hoe de communicatie met patiënten verloopt, welke rol familie speelt en hoe zorgprofessionals omgaan met de middelen die beschikbaar zijn.
Observeren en vragen stellen
Niet iedere vrijwilliger zal meteen zelfstandig werkzaamheden uitvoeren. Zeker wanneer je nog weinig medische ervaring hebt, zal een deel van je rol bestaan uit observeren, luisteren en vragen stellen. Dat klinkt misschien passief, maar je kunt hier ontzettend veel van leren. Hoe wordt een patiënt onderzocht? Welke vragen stelt de arts? Hoe wordt een behandeling gekozen? Hoe werken verschillende zorgprofessionals samen? Je ziet bovendien situaties die je vanuit je opleiding of werk misschien nog niet eerder bent tegengekomen. Een nieuwsgierige houding is daarom belangrijk. Stel vragen wanneer dat kan en probeer te begrijpen waarom bepaalde dingen op een bepaalde manier worden gedaan.
Praktisch ondersteunen
Afhankelijk van je opleiding, ervaring en het project kan er ook ruimte zijn om praktisch te ondersteunen. In sommige projecten kun je bijvoorbeeld helpen bij eenvoudige werkzaamheden binnen de dagelijkse zorg.
Denk aan:
- bloeddruk meten
- temperatuur meten
- hartslag meten
- patiënten wegen
- lengte meten
- basiscontroles uitvoeren
- helpen bij het verzamelen van eenvoudige patiëntgegevens
- ondersteunen bij de dagelijkse werkzaamheden op een afdeling
Welke werkzaamheden mogelijk zijn, verschilt per persoon en per project. Heb je al een medische opleiding afgerond of werk je bijvoorbeeld als verpleegkundige? Dan kunnen er andere mogelijkheden zijn dan wanneer je nog aan het begin van je opleiding staat.
Soms mag je onder begeleiding medische handelingen uitvoeren
Binnen de meeste projecten is er ruimte om, afhankelijk van je opleiding en ervaring, bepaalde medische handelingen onder begeleiding uit te voeren. Dat zien we bijvoorbeeld relatief vaak binnen onze Afrikaanse projecten.
Belangrijk hierbij is dat je niet zomaar zelf bepaalt wat je gaat doen. De lokale zorgprofessional blijft verantwoordelijk en bepaalt welke werkzaamheden passend zijn. Ook als je een bepaalde handeling in Nederland of België al vaker hebt uitgevoerd, betekent dat niet automatisch dat je deze in het buitenland zelfstandig kunt uitvoeren. De omstandigheden, protocollen en verantwoordelijkheden kunnen anders zijn.
Je eigen initiatief maakt verschil
Hoe actief je rol wordt, hangt niet alleen af van het project. Ook jouw eigen houding speelt een belangrijke rol. Als je afwacht tot iemand je precies vertelt wat je moet doen, kan je ervaring heel anders worden dan wanneer je zelf vragen stelt en aangeeft wat je graag wilt leren.
Stel bijvoorbeeld vragen als: “Kan ik hierbij meekijken?” of: “Ik heb dit tijdens mijn opleiding al eens gedaan. Is het mogelijk om hierbij onder begeleiding te helpen?” Op die manier laat je zien dat je geïnteresseerd bent en dat je graag wilt leren. Natuurlijk betekent initiatief nemen niet dat je buiten je eigen kennis en vaardigheden moet gaan werken. Je blijft altijd afhankelijk van wat het lokale project verantwoord en passend vindt.
Benieuwd naar onze medische projecten?
Je kunt ook veel leren zonder zelf handelingen uit te voeren
Een medische vrijwilligersreis hoeft niet te draaien om hoeveel handelingen je zelf uitvoert. Misschien kom je op een afdeling waar je vooral observeert. Dan kun je bijvoorbeeld veel leren over:
- patiëntcommunicatie
- ziektebeelden die je minder vaak ziet
- de organisatie van een ziekenhuis
- samenwerking tussen zorgprofessionals
- de rol van familie
- beschikbare medische middelen
- verschillen tussen gezondheidszorgsystemen
Juist doordat je even uit je vertrouwde omgeving stapt, ga je soms anders kijken naar de gezondheidszorg die je thuis gewend bent.
Werken met andere middelen
Een van de dingen die je tijdens medisch vrijwilligerswerk waarschijnlijk opvalt, is dat de beschikbare middelen anders kunnen zijn. In sommige ziekenhuizen zijn minder materialen, medicijnen of medische apparatuur beschikbaar dan je gewend bent. Dat betekent dat lokale zorgprofessionals soms op een andere manier moeten werken.
Je ziet bijvoorbeeld dat een arts met minder diagnostische mogelijkheden toch tot een behandelplan probeert te komen. Of dat verpleegkundigen creatief omgaan met de materialen die beschikbaar zijn. Dat kan interessant én soms confronterend zijn. Probeer vooral te kijken naar hoe lokale professionals hiermee omgaan. Zij kennen de omstandigheden en weten wat binnen hun mogelijkheden haalbaar is.
Een praatje maken met patiënten
Medische zorg gaat natuurlijk niet alleen over onderzoeken en behandelingen. Ook persoonlijke aandacht kan belangrijk zijn. In sommige projecten merk je dat patiënten het prettig vinden wanneer je even een praatje met ze maakt of oprechte belangstelling toont. Dat kan heel eenvoudig zijn: vragen hoe het met iemand gaat, informeren waar iemand vandaan komt of gewoon even tijd nemen om te luisteren. Tegelijkertijd is het belangrijk om goed aan te voelen of iemand hier behoefte aan heeft. Niet iedereen is gewend aan de persoonlijke benadering die je misschien vanuit Nederland of België kent. Respect voor de patiënt staat daarom altijd voorop.
Bekijk onze medische vrijwilligersreizen:
De familie speelt soms een grote rol
Tijdens je verblijf kun je ook merken dat familieleden in sommige landen een veel grotere rol hebben in de verzorging van een patiënt. Familieleden kunnen bijvoorbeeld helpen met eten, wassen of andere dagelijkse verzorging. Soms blijven ze langere tijd bij een patiënt in het ziekenhuis. Dat kan anders zijn dan je gewend bent.
Ook dit is onderdeel van de lokale gezondheidszorg en geeft je een interessant kijkje in de manier waarop zorg binnen een andere cultuur wordt georganiseerd.
Geen dag is precies hetzelfde
Een van de leukste dingen aan medisch vrijwilligerswerk is dat je vooraf nooit precies weet hoe je dag eruitziet. Het aantal patiënten kan verschillen. Een ziekenhuis kan de ene dag heel druk zijn en de volgende dag juist rustig. Ook kunnen geplande werkzaamheden veranderen. Daarom is flexibiliteit belangrijk. Misschien had je vooraf bedacht dat je veel zou meekijken op een bepaalde afdeling, maar blijkt daar die dag weinig te gebeuren. Dan kan het interessant zijn om te vragen of je op een andere afdeling kunt meekijken of met een andere zorgprofessional kunt meelopen.
Wat je precies doet, hangt af van jouw achtergrond
Er bestaat geen standaard takenpakket voor iedere medische vrijwilliger.
Je werkzaamheden worden mede bepaald door:
Je opleiding
Een student geneeskunde heeft andere kennis dan iemand zonder medische achtergrond.
Je ervaring
Iemand die al in een ziekenhuis werkt, heeft vaak andere mogelijkheden dan iemand die net met een opleiding is begonnen.
Het project
Een ziekenhuis, kliniek en gezondheidscentrum hebben allemaal hun eigen werkzaamheden en mogelijkheden.
De lokale begeleiding
De lokale zorgprofessionals bepalen wat binnen de situatie verantwoord en passend is.
Jouw eigen initiatief
Door vragen te stellen en duidelijk aan te geven wat je graag wilt leren, kun je vaak meer uit je ervaring halen.
En als je geen medische opleiding hebt?
Ook zonder medische achtergrond kun je soms deelnemen aan een medisch vrijwilligersproject. Je zult dan uiteraard geen medische handelingen uitvoeren waarvoor medische kennis of bevoegdheid nodig is. Wel kun je bijvoorbeeld observeren, ondersteunen bij passende werkzaamheden of kennismaken met de lokale gezondheidszorg. Meer hierover lees je in onze blog Medisch vrijwilligerswerk zonder medische opleiding: kan dat?
Wat mag je wel en niet doen?
Een belangrijke vraag is natuurlijk waar de grens ligt. Je gaat als vrijwilliger niet zomaar medische handelingen uitvoeren omdat je dat interessant vindt. Wat je mag doen, hangt af van je opleiding, ervaring, het project en de lokale begeleiding. Daarom bespreken we dit uitgebreider in onze blog Medisch vrijwilligerswerk: wat mag je wel en niet doen?
Het uitgangspunt is simpel: je doet alleen werkzaamheden die passen bij jouw kennis en ervaring en die binnen het project verantwoord worden gevonden.
Medisch vrijwilligerswerk is meer dan medische handelingen
Het is misschien verleidelijk om je medische vrijwilligersreis vooral te beoordelen op hoeveel je zelf hebt kunnen doen. Maar dat is niet het belangrijkste. Je gaat ook naar het buitenland om te ontdekken hoe gezondheidszorg in een andere omgeving werkt. Je ontmoet lokale zorgprofessionals, maakt kennis met een andere cultuur en ziet hoe patiënten worden behandeld binnen omstandigheden die soms heel anders zijn dan thuis. Daar leer je vaak minstens zoveel van als van een medische handeling die je zelf hebt uitgevoerd.
Wat kun je verwachten?
Je kunt tijdens medisch vrijwilligerswerk bijvoorbeeld:
- meelopen met artsen en verpleegkundigen
- patiënten observeren
- meekijken tijdens consulten
- vragen stellen aan lokale zorgprofessionals
- helpen bij eenvoudige controles
- patiënten wegen of vitale waarden meten
- onder begeleiding bepaalde werkzaamheden uitvoeren
- kennismaken met andere ziektebeelden
- leren hoe een lokaal ziekenhuis werkt
- patiënten extra aandacht geven
- ontdekken hoe cultuur de gezondheidszorg beïnvloedt
Welke van deze werkzaamheden jij daadwerkelijk doet, verschilt per project en persoon. Daarom vinden we het belangrijk om vooraf goed te bespreken wat jij zoekt, welke opleiding of ervaring je hebt en wat je tijdens je verblijf graag wilt leren.
Het belangrijkste: ga met een open houding
Medisch vrijwilligerswerk in het buitenland is geen gewone werkweek in een ander land. De gezondheidszorg kan anders georganiseerd zijn, de beschikbare middelen kunnen verschillen en de manier waarop patiënten en zorgprofessionals met elkaar omgaan kan anders zijn dan je gewend bent. Dat vraagt om flexibiliteit en een open houding.
Je hoeft niet alles zelf te kunnen of overal direct een oplossing voor te hebben. Soms leer je het meest door simpelweg goed te kijken, vragen te stellen en te proberen te begrijpen wat je ziet.
Medisch vrijwilligerswerk: vooral een ervaring om van te leren
Wat je precies doet als medisch vrijwilliger in het buitenland, verschilt van persoon tot persoon. De een krijgt veel mogelijkheden om praktisch mee te werken, terwijl de ander vooral observeert en meeloopt met lokale zorgprofessionals. Beide ervaringen kunnen ontzettend waardevol zijn. Je opleiding, ervaring en initiatief spelen een rol, maar ook de bestemming, het project en de dagelijkse situatie in het ziekenhuis.
Ga daarom niet met een vast lijstje medische handelingen naar het buitenland. Ga vooral met nieuwsgierigheid, flexibiliteit en de bereidheid om te leren. Juist dan haal je waarschijnlijk het meeste uit je medische vrijwilligersreis.
